PANDSTRAAT

Pandstraat (in publieke ruimte) 
Frederik Lizen, “Eventjes om zeep” (2022). Met dank aan de kunstenaar en Geukens & de Vil; © David Samyn

Het meest westelijke punt van ons continent, Kaap Finisterre, werd door de Romeinen beschouwd als het einde van de wereld. Vandaag is ons wereldbeeld ruimer. Maar de plaats krijgt een nieuwe functie, nl. het symbolisch eindpunt van de pelgrimsroute van Santiago de Compostela. Bedevaarders die de tocht ondernemen doen dit veelal om tot introspectie te komen. Wanneer deze zoektocht eindigt, op kaap Finisterre, gaat dit veelal gepaard met een rituele verbranding van de wandeluitrusting zoals wandelschoenen en/of –stokken.

Dit verbrandingsritueel wordt driemaal afgebeeld op Eventjes om zeep (2022) van Frederik Lizen. De rookpluimen duiden niet alleen op de wens van de bedevaarders om met een schone lei te starten. Het symboliseert evenzeer een noodsignaal om onze CO2-uitstoot in te perken. De titel van het werk speelt eveneens in op het zuiverende ritueel, maar verwijst ook naar het ‘om zeep helpen’ van onze aardbol. Deze uitdrukking ontstond doordat Nederlandse scheepslieden vaak niet terugkeerden van hun tocht over het gevaarlijke Middellandse Zeegebied wanneer ze harde zeep gingen halen in Zuid-Europa. ‘Eventjes om zeep’ pende Lizen neer als een vluchtige, haast onbenullige nota. Dit staat in schril contrast met de lengte van de bedevaart route en het feit dat de klimaatopwarming een serieuze zaak is. De tekst is rechtuit maar relativeert tegelijkertijd. Het benadrukt overigens het tijdelijk karakter van de staat van onze aarde. Lizen legt daarnaast de klemtoon op het vergankelijke van het schilderij zelf, aangezien dit werk in de publieke ruimte blootgesteld zal worden aan weer en wind, of onderhevig is aan manipulaties door passanten.   

 

De tentoonstelling FINIS TERRAE – die plaatsvindt op verscheidene plaatsen in Antwerpen – kan in de ogen van de kunstenaar, eveneens gezien worden als een soort van pelgrimstocht. Het werk bestaat uit drie delen die op drie locaties in de publieke ruimte gecreëerd zijn (Lange Leemstraat, Van Cuyckstraat, Everdijstraat). De afzonderlijke werken werden samengebracht in de Pandstraat waar het een krachtig geheel vormt en zowel toevallige passanten als bezoekers van FINIS TERRAE wil aanzetten tot actie voor een nieuwe, betere wereld.